Ótķmabęr bjartsżni Gylfa - žaš er ekkert aš óttast nema óttaleysiš

Gylfi Magnśsson višskiptarįšherra er bjartsżnn į framhaldiš ķ dag. Viš erum komin yfir erfišasta hjallann, ašeins eitt įr eftir af vandręšum og svo kemur betri tķš. Žaš hlżtur aš vera gott vešur į Ķslandi ķ dag.

"Hreinar" skuldir rķkisins verši jafnvel minni en hjį nįgranna rķkjum okkar, segir Gylfi. Upplżsingar um skuldastöšu rķkisins eru fyrir žaš fyrsta mjög į reiki og ég veit aš žaš er aušvelt aš tżnast ķ žvķ feni, en ég er ekki aš kaupa žetta. Ekki er bśiš aš skilja į milli gömlu og nżju bankanna en mér skilst aš erlendu kröfuhafarnir sęki žaš stķft aš fį rķkisįbyrgš gegn žvķ aš žeir afskrifi hluta krafnanna. Upphaflega var lagt upp meš aš kaupa innlenda lįnasafniš į 50% afslętti. Žetta hljómar ķ mķn eyru eins og uppskrift aš nżrri bankakreppu. Žaš sem nś žegar er komiš fram um heimtur į lįnum frį ķslenskum eignarhaldsfélögum eru tölur ķ kringum 10%, en helmingur śtlįna bankanna var til eignarhaldsfélaga.

Žetta meš "hreinu" skuldastöšuna hljómar lķka vafasamt. Aldrei er fjallaš um hreina skuldastöšu rķkja ķ fjölmišlum erlendis og ég hef aldrei séš slķkan samanburš (Maastricht skilyršin miša t.d. ekki viš nettó stöšuna). Erlend skuldastaša Bandarķkjanna nįlgast óšfluga 100% af VLF og žar hafa allir miklar įhyggjur af žróuninni, en aldrei hef ég heyrt menn tala um nettó stöšuna. Bandarķkjamenn eiga meiri eignir erlendis en žeir skulda (žeir eiga t.d. Ķrak, eitt stęrsta olķusvęši heims) en aldrei hef ég heyrt rįšamenn Vestra stęra sig af jįkvęšri eignastöšu landsins. Žess fyrir utan žį skuldar BNA bara ķ dollurum en ekki ķ erlendum gjaldmišlum eins og viš. Hvaš mįli skipta lķka eignir eins og Ķbśšalįnasjóšur, Landsvirkjun og fasteignir rķkisins ķ žessu samhengi? Eru žetta seljanlegar eignir? Er višskiptavild inni ķ žessum reikningum? Er fyrirhuguš eignarupptaka į kvótanum gerš til žess aš laga eignastöšuna į efnahagsreikning rķkisins?Smile

Hagtölur eru ķ sjįlfum sér vafasamari en andskotinn og eins og Ķslendingar žekkja žjóša best er hęgt aš teygja og beygja efnahagsreikninga og žjóšhagsspįr śt ķ hiš óendalega. Ég er allavega langt ķ frį sannfęršur um aš allt sé ķ lukkunnar standi - fordęmin hręša.

Hvort er hęttulegra bjarsżni eša bölsżni?

Žetta bjartsżniskast Gylfa er ķ samręmi viš tķšarandann erlendis sķšustu daga. Sešlabankastjórar og rįšamenn ķ BNA og ESB hafa undanfariš lįtiš rósrauš ummęli falla um aš ķ senn komi betri tķš. Uppįhaldsoršiš ķ umręšunni er "green shots" en menn sjį "rótarskot" eša batamerki hér og žar ķ hagtölunum. Bjartsżnin stafar ašallega af žvķ aš hęgt hefur į samdręttinum sķšastlišnar vikur, en fyrr mį nś vera: Samdrįtturinn ķ išnašarframleišslu stęrstu hagkerfa heims ķ desember og janśar sl. var hrašari en žegar verst lét ķ Kreppunni miklu.

Įhrifamesti blašamašur heims į sviši efnahagsmįla (skv. elķtukönnun tķmaritsins Foreign Policy), diplómatķski hagfręšingurinn Martin Wolf (economic editor hjį Financial Time) skrifaši aš vanda frįbęra grein um mįliš sķšastlišin žrišjudag. "Why the green shoots of recovery could yet wither".  Ólķkt AGS sem gaf žaš śt fyrir žremur vikum aš žjóšhagslegt ójafnvęgi ķ heiminum hefši ekki orsakaš kreppuna (tilviljun? engin stofnun ręšur meir um žjóšhagslegt umhverfi heimsins) žį vill Martin Wolf meina aš rót vandręšanna liggi žar. Hann segir aš raunverulegur bati geti ekki hafist fyrr en ójafnvęgiš ķ alžjóšlegum višskiptum lagist (žaš hefur ekkert batnaš žrįtt fyrir kreppuna) og hagkerfi heimsins gangi ķ gegnum "afgrķrun" (de-leveraging), ž.e. skuldaeyšingu. 

Ég gleymi aldrei grein sem Martin Wolf skrifaši ķ febrśar 2007 um hįlfu įri įšur en vandręšin į lįnamörkušum fóru aš gera vart um sig. Žar fjallaši hann um skuldabréfamarkašinn og furšaši sig į litlum vaxtamun į milli įhęttusamra og öruggra fjįrfestinga (eins og litlum mun į lįnakjörum ķslensku bankanna og JP Morgan svo dęmi sé tekiš). Ķ greininni snéri hann snilldarlega śr fręgum oršum Roosvelt (žaš er ekkert aš óttast nema óttan sjįlfan) og skrifaši: Žaš er ekkert aš óttast nema óttaleysiš.

Ég veit ekki meš ykkur en ég tek meira mark į hagfręšingum sem sįu vandręšin fyrir en žeim glórulausu - hvaš žį hagfręšingum sem jafnframt eru stjórnmįlamenn.

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Žetta er skarpleg greining og rökstudd įdrepa.  Ég er sjįlfur ekki sérlega bjartsżnn (ennžį) į heimsbśskapinn, en ég held aš Ķsland hafi žrįtt fyrir allt vališ réttu leišina, ž.e. aš lįta bankanna fara į hausinn og strika yfir skuldir žeirra, fremur en aš skuldsetja skattborgara frekar til aš halda ķ žeim lķfinu.  Erlendis er veriš aš lękna skuldavanda meš meiri skuldum, og hęttan er sś aš žaš leiši ašeins til nżrrar kreppu eftir einhvern tķma ef engar grundvallarbreytingar eru geršar ķ millitķšinni.

Varšandi "hreinu" skuldirnar, žį getum viš vonandi veriš sammįla um aš AGS lįniš į ekki aš teljast til brśttóskulda mešan žaš liggur ónotaš inni į reikningi hjį Federal Reserver Bank of New York.  Vissulega greišum viš vaxtamun af peningunum en viš gętum endurgreitt skuldina hvenęr sem er (ef viš ętlušum aš slįtra krónunni endanlega).  AGS lįniš og lįnalķnur verša ašeins notaš til aš kaupa krónur (peningalegar eignir) tķmabundiš til aš halda viš gengiš.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 24.4.2009 kl. 18:21

2 Smįmynd: Kristjįn Torfi Einarsson

Jį, viš skulum vona aš ekki sé veriš aš ganga į AGS lįniš. Veit ekki alveg hvernig į aš tślka tölurnar ķ Sešlabankanum, en tölurnar benda til žess aš eitthvaš hafi gengiš į sjóšinn. Viš skulum vona - ég kann ekki aš lesa žetta.

Žaš er undarlegt til žess aš hugsa aš ķ sögubókum framtķšar gętu Hryšjuverkalögin veriš talin lįn ķ ólįni. Žaš voru jś žau sem leiddu til žess aš bankarnir voru geršir gjaldžrota en ekki haldiš lengur ķ kostnašarsömum sśrefniskassa.

Kristjįn Torfi Einarsson, 24.4.2009 kl. 19:59

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband