Vonarneisti - į dauša mķnum įtti ég von en . . .

Greinin eftir Jón G. Jónsson ķ Morgunblašinu ķ dag (gęšabloggarinn Marinó birtir hana aš mestu į sķšunni sinni) er fyrsti vonarneistinn sem ég hef rekist į aš undanförnu. 

Reyndar eru skilabošin ķ greininn ekki beint uppörvandi. Jón stašfestir undir rós grun margra, ž.e. nśverandi įętlun um nżju bankana er uppskrift aš nżrri bankakreppu. Kreppan sem viš glķmum viš svipi mun meira til Indónesķu įriš 1998 en kreppunnar ķ Svķšžjóš įriš 1992, ž.e. vęntanlegt śtlįnatap gęti numiš 80%.

Vissulega vondar fréttir og ef žetta mat er rétt er ljóst aš nżju bankarnir verša andvana fęddir. Hann bendir lķka į žessar įhyggjur eru ekki tilefnislaus bölsżni heldur eru fjįrmįlamarkašir sömu skošunnar. "S&P segir aš hętta sé į lękkun ef kostnašur viš endurreisn bankanna verši of mikill. Žvķ mišur eru alžjóšlegir lįnsfjįrmarkašir svartsżnir į horfur hér og skuldatryggingarįlag rķkisins svipaš žeim sem eru meš mun lęgra lįnshęfismat en viš," skrifar Jón. 

En svo kemur žetta: "Ekkert land ķ heiminum hefur jafnmikil tękifęri til aš lįta ašra kosta endurreisn sķna, en žį verša nżju bankarnir aš verša minni," og žetta er vonarneistinn langžrįši. 

Jón leggur til aš nżju bankarnir verši stofnašir ķ utanum innlend innlįn eša 1.300 milljarša ķ staš žess aš ķslenska lįnasafniš verši tekiš yfir į helmings afslętti (2.500 milljaršar).  Stórhluti ķslensku lįnanna verši skilin eftir ķ gömlu bönkunum og um eignaumsżslufélag stofnaš til žess aš greiša śr gjaldžrotaflękjunni. 

Freistivandinn og įbyrgš rķkisins

žį hnaut ég lķka sérstaklega um žetta ķ grein Jóns: "Erlendir kröfuhafar munu bera stóran hluta af afskriftum skulda ķslenskra fyrirtękja. Sem fagfjįrfestar eiga žeir lķka aš gera žaš frekar en ķslenskir skattborgarar. Žeir voru oft varašir viš ķslensku bönkunum en lįnušu žeim samt į betri kjörum en žeir gįtu fengiš į skuldatryggingamarkaši. Viš berum hins vegar sišferšislega skyldu gagnvart žeim. Viš vitum ekki hvort eignum hefur veriš skotiš undan en viš skuldum alžjóšlegum fjįrfestum aš gera allt til aš endurheimta žęr og fęra žeim."

Įstęša kreppunar hefur aš stórum hluta veriš rakin til svokallašs freisti-vanda (e. moral hazard) sem felst ķ žvķ aš įvinningur og įhęttu er vitlaust skipt ķ fjįrmįlakerfinu, sbr. bankastjórarnir nutu įvaxtanna af hękkun hlutabréfa ķ góšęrinu en almenningur borgar brśsann žegar bankarnir hrundu.

Ķ umręšunni sķšastlišna mįnuši hefur rķkt óskiljanleg sįtt mešal pólitķkusa um aš rķkiš/almenningur beri aš axla įbyrgš og žungar byršar vegna bankahrunsins. Eins skrķtiš og žaš nś er žį hafa ķslenskir kratar ašallega haldiš žessari skošun į lofti. Enginn virišist hafa hugsaš žetta til enda. Meš žvķ aš gangast ķ įbyrgšir į skuldum bankanna žį erum viš aš višhalda freistivandanum ķ kerfinu - vitleysunni sem orsakaši fjįrmįlakreppuna til aš byrja meš.  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband